GS1_12 | Tijdzones
Heb je wel eens geprobeerd om een vriend in Amerika of Australië te bellen? Dan heb je vast gemerkt dat het daar een heel andere tijd is. Terwijl jij aan het ontbijt zit, liggen zij misschien al diep te slapen. In deze laatste les van de module leer je hoe de aarde is verdeeld in tijdzones en waarom we die eigenlijk hebben. We kijken naar de rol van meridianen en hoe de draaiing van de aarde bepaalt hoe laat het ergens is.
Een tijdzone is een gebied op aarde waar het overal precies even laat is. Omdat de aarde rond is en om haar eigen as draait, schijnt de zon nooit overal tegelijk. In plaats van dat elke stad zijn eigen tijd kiest, hebben we de wereld verdeeld in 24 vakken: de tijdzones. Dit zorgt ervoor dat de zon overal ter wereld rond 12 uur 's middags op haar hoogste punt staat, terwijl het in elk vak een ander uur is.
De lijnen die de tijdzones verdelen, noemen we meridianen. Dit is een ander woord voor de lengtelijnen die van de Noordpool naar de Zuidpool lopen. Omdat de aarde in 24 uur precies één keer ronddraait (360°), verschuift de tijd elke 15 graden precies één uur. De nulmeridiaan in Londen is vaak het startpunt: ga je een meridiaan naar het oosten, dan is het een uur later; ga je naar het westen, dan is het een uur vroeger.
De meridianen op de kaart zijn dus niet alleen handig om je plek te vinden, maar ze vormen ook de grenzen van de tijdzones. Stap voor stap zie je hoe de natuur (de draaiing van de aarde) ervoor zorgt dat we afspraken moeten maken over de tijd. Zonder deze lijnen zou het internationale vliegverkeer of internetcontact met andere landen een enorme chaos worden.
Onthoud dat de aarde is verdeeld in 24 tijdzones zodat het ritme van dag en nacht overal klopt. De meridianen helpen ons om deze vakken op de kaart te tekenen. Door deze afspraken weten we wereldwijd precies hoe laat het is en wanneer we de klok of zelfs de datum moeten aanpassen.
Een tijdzone is een gebied op aarde waar het overal precies even laat is. Omdat de aarde rond is en om haar eigen as draait, schijnt de zon nooit overal tegelijk. In plaats van dat elke stad zijn eigen tijd kiest, hebben we de wereld verdeeld in 24 vakken: de tijdzones. Dit zorgt ervoor dat de zon overal ter wereld rond 12 uur 's middags op haar hoogste punt staat, terwijl het in elk vak een ander uur is.
De lijnen die de tijdzones verdelen, noemen we meridianen. Dit is een ander woord voor de lengtelijnen die van de Noordpool naar de Zuidpool lopen. Omdat de aarde in 24 uur precies één keer ronddraait (360°), verschuift de tijd elke 15 graden precies één uur. De nulmeridiaan in Londen is vaak het startpunt: ga je een meridiaan naar het oosten, dan is het een uur later; ga je naar het westen, dan is het een uur vroeger.
De meridianen op de kaart zijn dus niet alleen handig om je plek te vinden, maar ze vormen ook de grenzen van de tijdzones. Stap voor stap zie je hoe de natuur (de draaiing van de aarde) ervoor zorgt dat we afspraken moeten maken over de tijd. Zonder deze lijnen zou het internationale vliegverkeer of internetcontact met andere landen een enorme chaos worden.
- Extra – havo & vwo: Als je de wereld rondreist en de meridianen blijft tellen, kom je op een gegeven moment een bijzondere lijn tegen: de datumgrens. Deze ligt midden in de Stille Oceaan, precies tegenover de nulmeridiaan. Wanneer je deze grens oversteekt, verandert niet alleen het uur, maar ook de datum. Ga je van oost naar west over de lijn, dan "spring" je een dag vooruit; ga je de andere kant op, dan beleef de dag opnieuw. Dit is nodig omdat je anders na een reis om de wereld een dag zou "verliezen" of "winnen" ten opzichte van de mensen die thuisbleven.
Onthoud dat de aarde is verdeeld in 24 tijdzones zodat het ritme van dag en nacht overal klopt. De meridianen helpen ons om deze vakken op de kaart te tekenen. Door deze afspraken weten we wereldwijd precies hoe laat het is en wanneer we de klok of zelfs de datum moeten aanpassen.
Leerdoelen
- Ik kan uitleggen wat een tijdzone is en vertellen waarom de wereld in 24 verschillende vakken is verdeeld.
- Ik kan beschrijven wat het verband is tussen de draaiing van de aarde en het feit dat het op verschillende plekken op aarde niet even laat is.
- Ik kan met behulp van meridianen (lengtelijnen) op een kaart uitrekenen of het in een ander land vroeger of later is dan in Nederland.
- (hv) Ik kan het doel van de datumgrens uitleggen en beschrijven wat er met de datum gebeurt als je deze grens oversteekt.
Aan de slag!
Kies één of twee opdrachten uit de bestanden en verwerk jouw keuze duidelijk in je schrift of portfolio. Schrijf de code en titel van de theorie altijd bovenaan je uitwerking.
|
|
|
LeerCheck
- Waarom hebben we de aarde verdeeld in precies 24 tijdzones en niet in bijvoorbeeld 10 of 50?
- Leg in één zin uit waarom de zon in Nederland al op is, terwijl het in New York (in het westen) nog midden in de nacht is.
- De nulmeridiaan loopt door Londen. Als je vanaf daar 15 graden naar het oosten reist, wordt het dan een uur later of een uur vroeger?
- (hv) Je vliegt over de Stille Oceaan en steekt de datumgrens over van oost naar west. Wat moet je op dat moment met de datum op je horloge doen?
Voor de docent
Gebruik werkvormen om de theorie snel en actief te bespreken in de klas. Voor verdieping of toetsing kun je de toetsvragen inzetten als formatieve check of proefwerkmateriaal.
|
|