GS1_5 | Atlas
Om de wereld te ontdekken, heb je een goed gereedschap nodig: de atlas. Een atlas is veel meer dan een dik boek vol kleurplaten van de aarde; het is een verzameling van slimme kaarten en handige lijsten. In deze les leer je hoe je de weg vindt in de atlas met behulp van de inhoudsopgave, de registers en de bladwijzer. Zo kun je binnen een paar seconden elk land of elke rivier opzoeken die je nodig hebt.
Een atlas is een boek waarin een grote verzameling kaarten staat die over de hele wereld gaan. Je vindt er kaarten van je eigen omgeving, maar ook van verre werelddelen en oceanen. Naast gewone landkaarten staan er in een atlas ook kaarten over het weer, de bevolking of de natuur. Het is eigenlijk de navigatie van een aardrijkskundige, maar dan op papier (of digitaal).
Al deze hulpmiddelen werken samen om jou tijd te besparen. Je begint bij de inhoudsopgave of bladwijzer voor een algemeen gebied in de atlas. Zoek je iets heel specifieks zoals een kleine stad, dan gebruik je het topografisch register. Wil je juist iets weten over een thema, zoals het milieu, dan is het trefwoordenregister je beste vriend. Stap voor stap loodsen deze registers je naar de juiste kaart.
De atlas is je belangrijkste boek bij aardrijkskunde om de wereld te verkennen. Gebruik de inhoudsopgave voor een overzicht, de bladwijzer om snel te bladeren en de registers achterin voor het precieze zoekwerk. Met deze slimme wegwijzers vind je altijd de juiste weg op de kaart!
Een atlas is een boek waarin een grote verzameling kaarten staat die over de hele wereld gaan. Je vindt er kaarten van je eigen omgeving, maar ook van verre werelddelen en oceanen. Naast gewone landkaarten staan er in een atlas ook kaarten over het weer, de bevolking of de natuur. Het is eigenlijk de navigatie van een aardrijkskundige, maar dan op papier (of digitaal).
- De inhoudsopgave vind je helemaal voorin de atlas en werkt hetzelfde als bij een gewoon leesboek. Hier staan de grote hoofdstukken van de atlas gesorteerd op gebied, zoals 'Nederland', 'Europa' of 'De Wereld'. Als je snel wilt weten in welk deel van de atlas je moet zijn voor een kaart van Azië, kijk je eerst hier. Het geeft je een makkelijk overzicht van de volgorde van alle kaarten.
- De bladwijzer is vaak een overzichtskaart die je aan de binnenkant van de kaft vindt. Op deze kaart staan vakken getekend met paginanummers erbij. Als je bijvoorbeeld een kaart van Spanje zoekt, kijk je op de bladwijzer waar Spanje ligt en zie je meteen op welke bladzijde je moet zijn. Het is dus een visuele manier om heel snel de juiste kaart in de atlas te vinden zonder te hoeven bladeren.
- Achterin de atlas vind je het topografisch register, een lijst met duizenden namen van steden, rivieren, landen en bergen. Alle namen staan op alfabetische volgorde, net als in een telefoonboek of woordenboek. Achter elke naam staat een paginanummer en een vak (bijvoorbeeld bladzijde 42, vak B3). Hierdoor kun je heel precies een specifieke plek vinden die je op de algemene bladwijzer misschien niet direct ziet.
- Het trefwoordenregister staat ook achterin de atlas en is bedoeld voor als je een kaart zoekt over een speciaal onderwerp. In plaats van namen van steden, zoek je hier op woorden zoals 'klimaat', 'toerisme' of 'energie'. Stel dat je wilt weten waar in de wereld veel aardolie wordt gewonnen, dan zoek je in dit register bij de letter A naar 'aardolie'. Je krijgt dan een lijstje met kaarten die over dat onderwerp gaan.
Al deze hulpmiddelen werken samen om jou tijd te besparen. Je begint bij de inhoudsopgave of bladwijzer voor een algemeen gebied in de atlas. Zoek je iets heel specifieks zoals een kleine stad, dan gebruik je het topografisch register. Wil je juist iets weten over een thema, zoals het milieu, dan is het trefwoordenregister je beste vriend. Stap voor stap loodsen deze registers je naar de juiste kaart.
De atlas is je belangrijkste boek bij aardrijkskunde om de wereld te verkennen. Gebruik de inhoudsopgave voor een overzicht, de bladwijzer om snel te bladeren en de registers achterin voor het precieze zoekwerk. Met deze slimme wegwijzers vind je altijd de juiste weg op de kaart!
Leerdoelen
- Ik kan de vier belangrijkste zoekhulpjes in de atlas benoemen en uitleggen wanneer ik welk hulpmiddel het beste kan gebruiken.
- Ik kan met de bladwijzer en de inhoudsopgave binnen korte tijd bepalen in welk deel van de atlas ik een specifiek werelddeel vind.
- Ik kan met behulp van het topografisch register de exacte locatie van steden of rivieren opzoeken via paginanummers en kaartvakken.
Aan de slag!
Kies één of twee opdrachten uit de bestanden en verwerk jouw keuze duidelijk in je schrift of portfolio. Schrijf de code en titel van de theorie altijd bovenaan je uitwerking.
LeerCheck
- Je zoekt de stad Madrid. Welk hulpmiddel achterin de atlas gebruik je hiervoor en op welke volgorde staan de namen daar?
- Waar in de atlas vind je de bladwijzer meestal en hoe helpt dit hulpmiddel je om sneller te bladeren?
- Je wilt een kaart vinden over 'bevolkingsdichtheid'. In welk register kijk je en bij welke letter van het alfabet begin je met zoeken?
Voor de docent
Gebruik werkvormen om de theorie snel en actief te bespreken in de klas. Voor verdieping of toetsing kun je de toetsvragen inzetten als formatieve check of proefwerkmateriaal.

